Natuur · Signatuurroute

De 14-Vennenroute, etappe voor etappe

Ongeveer twaalf kilometer blauwgemarkeerd pad door het hart van de Oisterwijkse Bossen en Vennen — geregeld verkozen tot een van de meest geliefde wandelingen van het land.

De wandeling in één zin

Start bij Natuurpoort Groot Speijck, volg de blauwe palen, reken op drie tot vier uur, en probeer niet te streng te tellen — er zijn meer dan veertien vennen zichtbaar als je zijpaden neemt en een paar zijn in de zomer onder hoog riet verstopt. De route is vlak, het hele jaar door goed begaanbaar en grotendeels op bospaden met een paar zandiger stukken.

Waarom deze wandeling?

Twee redenen. Variatie: in twaalf kilometer kruis je open heide, diep dennenbos, eikenhakhout, een berkenbroek en de oevers van ongeveer een dozijn echt mooie meertjes, geen twee hetzelfde. Plus: de route weet afgelegen aan te voelen ondanks dat je nooit meer dan een paar kilometer van een weg af bent. Je verdwijnt vrijwel meteen het gebied in en bij het tweede ven hoor je geen verkeer meer.

"Vennen tellen wordt een stil spel tegen het einde. Veertien is het officiële getal. De meesten stoppen bij twaalf en beginnen opnieuw."

Verloop in etappes

Etappe 1 — Van Groot Speijck naar het eerste water

Je verlaat de poort, steekt over en binnen vijf minuten sluit het bos zich. Het eerste ven verschijnt links, omkaderd door oude dennen, vaak spiegelglad in de vroege ochtend. Een goed gedeelte om je tempo te vinden. Luister naar grote bonte spechten en, in het voorjaar, koekoeken.

Etappe 2 — Door het eikenhakhout

De route stijgt bijna onmerkbaar en het bos verandert: eik en berk overheersen, met dichte varens onderaan in de zomer. Je loopt door een stuk dat ooit deel uitmaakte van de schorsplantage die de looierijen voedde. Wat je nu ziet, werd voor een doel geplant en groeit nu al ruim honderd jaar zonder bemoeienis.

Etappe 3 — De grote vennen

Voorste Goorven opent rechts — een brede zwarte spiegel omzoomd door riet en dennen. Het klassieke Oisterwijkse uitzicht. Iets verderop ligt Achterste Goorven. Een houten vogelkijkhut staat aan de kant van een van de twee; tien minuten zitten levert vrijwel altijd iets op.

Etappe 4 — Over de heide

Ongeveer halverwege kruist het pad een open hei. In augustus paars van struikheide; eind oktober goud en koper. Het gedeelte om zonder koptelefoon te lopen — roodborsttapuiten, leeuweriken en af en toe een adder.

Etappe 5 — Langs het zwemven

De route raakt het Staalbergven, het enige ven waar zwemmen is toegestaan. In de zomer druk met gezinnen; in de winter een van de mooiste lege plekken van de wandeling.

Etappe 6 — Terug door de dennen

De laatste kilometers gaan terug door dennenplantage met af en toe loofboom-open plekken. Hier zie je vaak herten — vroeg of laat, vooral in de herfst. Het pad komt uit bij de poort, en de meeste mensen ploffen neer op het terras van Groot Speijck voordat ze zich realiseren dat ze moe zijn.

Praktisch

Afstand~12 km
Tijd3–4 uur in stevig tempo; 5+ met pauzes
StartNatuurpoort Groot Speijck, Van Tienhovenlaan
MarkeringBlauwe palen
TerreinVlak; bospaden, zand en korte heidestukken
Geschikt voorVlotte wandelaars; oudere kinderen; robuustere scootmobielen op de vastere paden

Wat mee te nemen

  • Water — onderweg geen kraan, alleen bij de poorten.
  • Iets te eten en (in het seizoen) een thermos koffie.
  • Verrekijker bij de hand — ijsvogels, spechten, herten.
  • Regenjas. Nederland verandert.
  • Bankkaart voor de café-stops; bospakketten zijn vaak alleen kaart.

Wanneer lopen

Eerlijk gezegd: altijd. De lente luidruchtig van vogelzang, de zomer met libellen en zwemoptie, de herfst met goudkleurige lariks en de bronst, de winter kaal en met dun licht. Als we moeten kiezen: begin oktober, op een rustige ochtend met mist boven de vennen.

Twee uur? Wandel de eerste helft tot Voorste Goorven en terug langs dezelfde route. Beste vennen, hei overgeslagen; circa 6 km.

De route

Indicatieve trace

De officiële kaart bij de poort toont het exacte blauwgepaalde tracé. Onderstaande kaart toont start en de hoofdvennen.

  • Groot Speijck (start)
    Poort, parkeren, terras.
  • Voorste Goorven
    Het grote ven.
  • Staalbergven
    Zwemven op terugweg.
  • Boshuis Venkraai
    Optionele cafépauze.

Twaalf kilometer, veertien vennen, één bevredigende middag

Kom vroeg, loop langzaam, eindig op het terras. Dat is de juiste volgorde.